background-image
Bahçe Peyzajı Nedir

Peyzaj Nedir?

Serapool Porselen
08/12/2021

Peyzaj; bahçelerin, parkların, mekan ve arazilerin düzenlenmesi ve çevrelenmesi uygulamalarıdır. Doğal unsurların kültürel unsurlar ile bir araya getirilip aranje edilmesi ile ortaya çıkan görünüm, peyzaj yapılandırması sonucu oluşmaktadır. Fiziksel çevreden maksimum verim alınabilmesi için, peyzaj düzenlemelerinin yapılacağı bölgelerde alanında uzman kişilerin çalışmalarını sürdürmesi gerekmektedir. 

Peyzaja ait fiziki elemanlar arasında canlı varlıkların tamamı, bitkiler, doğal kaynaklar, yer altı ve yer üstü kaynakları, kendiliğinden oluşmuş vadi, ova, dağ ve beşeri bina ve yapılar yer almaktadır. Estetik ve dekoratif bir görünüm için çeşitli bitki, çiçek ve ağaçlar var olan atmosferi değiştirmek amacıyla kullanılmaktadır. 

Peyzaj Nerelerde Kullanılır?

Peyzajın kullanım alanları:

  • Parklar,
  • Bahçeler,
  • Kent meydanları,
  • Sahil kenarları, 
  • Restoran, kafe gibi işletmelerin etrafları,
  • Ormanlar,
  • Şahsi alanlar (ev bahçesi, havuz kenarı gibi). 

Bahçe Peyzajı Nedir?

Hem kişisel bahçelerin hem de kamuya açık alandaki bahçelerin peyzaj aranjmanları, bakımları, aşılama işlemleri gibi düzenleme uygulamalarına bahçe peyzajı denir. Bahsedilen uygulamalar, peyzaj firmalarından gönderilen ekipler ile yapılmaktadır. Hazırlanan bahçe krokisi ile çim alanlar, beton alanlar ve yollar belirlenir. Daha sonra bitki, ağaç ve süs eşyaları gibi ekipmanlar temin edilerek bahçe peyzajına başlanır. Genellikle bahçeler çitlerle çevrelenmektedir. Çit yerine sık ve gür olan çam ağacı, mavi ladin gibi ağaçlar da kullanılmaktadır. Görsellik ve estetik bir dizayn için dikilen bitki ve ağaçların birbiriyle uyumlu ve birbirlerinin alanlarını işgal etmeyecek şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Kullanılacak bitki ve ağaçlar, bahçenin konumuna ve iklim şartlarına göre seçilmelidir. Böylelikle uzun ömürlü ve sağlıklı bir bahçe peyzajı yapılmış olur. 

Peyzajın Faydaları Nelerdir?

Peyzajın faydaları:

  • Restoran, kafe gibi işletmelerde samimi ve daha rahat bir ortam yaratmaktadır,
  • Şahsi alanları (ev, iş yeri gibi) estetik bir görünüme kavuşturmaktadır,
  • Orman ve botanik bahçeleri gibi korunması gereken milli unsurları düzenleyerek canlı tutmaktadır,
  • Bitki örtüsü çeşitliliğinin kaybolmasını engellemektedir,
  • Çarpık kentleşme sebebiyle yok edilmeye çalışılan park ve mesire alanlarını korumaktadır,
  • Bireylerin kullanabileceği temiz ve özenli alanlar oluşturmaktadır,
  • Kamuya açık alanları dekoratif ve güzel bir görünüme kavuşturmaktadır. 

Peyzaj Çizimleri Nasıl Olur?

Peyzaj çizimlerinde belirlenecek öncelikler: peyzaj alanının konumu, planlama, alandan maksimum yararlanılabilecek bir düzen ve ek talepler. Bu dört maddenin belirlenmesinin ardından bahçe krokisinin üzerine peyzaj çizimi yapılabilmektedir. Bitki, çiçek ve ağaçların çizimi, varsa ev, havuz, bina, park, restoran, kafe vb. yerleşkelerin çizimi ve bunlar arasındaki mesafeler çizime dahil edilmektedir. Çizim sonucunda, peyzaj düzenlemesi uygulanacak alan sahipleri ile yapılacak fikir alışverişiyle genel hat belirlenir ve çalışmalara başlanır. 

Peyzaj Mimari Çalışma Alanları Nelerdir?

Peyzaj mimari çalışma alanları:

  • Endüstriyel bölgeler,
  • Rekreasyon alanları (dinlenme, eğlenme, havuz alanları vb.),
  • Okul bahçe ve kampüsleri,
  • Şehir merkezleri, 
  • Dinlenme tesisleri,
  • Karayol kenarları,
  • Sahil kenarları,
  • Kültürel bölgeler (botanik bahçesi, hayvanat bahçesi, müze ve tiyatro çevreleri vb.),
  • Kamusal alanlar, mesire alanları, oyun alanları vb.

Peyzaj Mimarı Görevleri Nelerdir?

Peyzaj mimarı görevleri:

  • Kentlerdeki ve kırsaldaki kültürel doğal güzelliklerin onarım ve korunmalarını sağlar.
  • İklim kontrolünü sağlamak için park, bahçe ve çevre düzenlemeleriyle ilgilenir,
  • Yerleşim alanlarında zarar gören, kötü kullanılan peyzaj araçlarının bakımını yapar.
  • Kültürel aktivitelerin düzenlendiği alanlarda, çevre planlamasına ve dekorasyonuna yardımcı olur. 

Havuz Peyzaj Tasarımı Nasıl Yapılır?

Havuz etrafındaki peyzaj tasarımlarına, bahçenin havuz dışında, boşta kalan alanı hesaplanarak başlanır. Krokisi çıkarılan havuz kenarı peyzaj alanı, dikilmesi istenilen özel bitki ve ağaçlar ile dekoratif süs eşyalarının yerleri ve genel taslağı oluşturulur. Havuzun şekli ve büyüklüğü de peyzaj tasarımını etkileyen faktörler arasındadır. Havuz kenarlarındaki alanların dört mevsim boyunca canlı görünmesi için uzun ömürlü ve dayanıklı bitkiler tercih edilmelidir. Tasarım sürecinde kullanılacak tüm ekipmanlar, net bir şekilde belirlenerek tedarik edilmelidir. Havuz kenarında kullanılacak bitkiler ve ağaçlar ayrıca iklimsel şartlar da göz önünde bulundurularak seçilmelidir.

Peyzaj Mimari Tarihi Nedir?

Mezopotamya uygarlığından beri kullanılan peyzaj aranjmanı, çeşitli tarihsel olaylar ve geçişlerle şekillenerek günümüze dek ulaşmıştır. En eski peyzaj yapılandırmalarından biri olan Babil’in Asma Bahçeleri, bilinen en ünlü çalışmalar arasındadır. Tarihte peyzaj düzenlemeleri için sulak bölgeye yakın yerler seçilerek, bahçelerin canlı kalması sağlanmıştır. Saraylar, konaklar, hanlar, avlular, ibadet bölgeleri ve daha pek çok yerde peyzaj mimari çalışmaları yürütülmüştür. O günlerden bugünlere dek ulaşan peyzaj mimarisinde kullanılan bitki ve ağaçların tohumları hala park ve bahçelerimizi süsleyen canlılardır. 

Peyzaj Yaparken Nelere Dikkat Edilmeli?

Peyzaj yaparken dikkat edilmesi gerekenler:

  • Peyzaj yapılacak alanda inşaat işlemleri tamamlanmadan bitki ve ağaç dikimleri yapılmamalıdır.
  • Kötü bir toprak zemin mevcutsa daha sağlıklı ve verimli bir toprakla değiştirilmesi gerekmektedir.
  • Bahçe kenarlarında uzun boylu bitki ve ağaçlar kullanılmalıdır.
  • Ev, restoran ve kafe gibi alanlara doğru daha kısa boylu bitki ve ağaçlar tercih edilmelidir.
  • Bitki ve ağaçların dikimleri esnasında, büyüdüğü zaman kaplayacağı alanlar hesap edilerek boşluklu ekilmelidir. 
  • İklim koşulları göz önüne alınarak uygun bitki ve ağaçlar seçilmelidir.  

Peyzaj Çalışmalarında Toprak Seçimi Nasıl Olmalıdır?

Peyzaj çalışmalarında seçilecek toprak türü, dikilecek bitki, çiçek ve ağaçlara göre değişkenlik göstermektedir. Her bitki için gerekli gübreleme işlemi ve tohumların yetişme şartları birbirinden farklıdır. Bu sebeple bitki ve çiçekler için daha nemli topraklar kullanılırken, ağaç gibi daha sağlam kökleri olan türler için daha derin kazılarak daha vitaminli topraklar kullanılır. Unutulmamalıdır ki toprak ne kadar verimli ve sağlıklı olursa üstünde yetişen bitkiler de o kadar sağlıklı olur. 

Peyzaj Düzenlemesi Ne Demek?

Peyzaj düzenlemesi iki çeşit şekilde yapılır. İlki var olan alanın yeniden düzenlenmesi için başvurulan peyzaj çalışmaları, ikincisi ise sıfırdan yapılan peyzaj çalışmalarıdır. Peyzaj düzenlemeleri, peyzaj mimarları tarafından yapılmaktadır. Peyzaj yapılacak alanın ölçümleri ve tasarımları neticesinde gerekli materyaller tedarik edilerek peyzaj düzenlemelerine başlanır. Peyzaj düzenlemeleri, bilinçsiz bir şekilde yapılmamalıdır. Hem estetik görünüm önemsenmeli hem de sürekli olarak canlı tutulabilecek bir peyzaj aranjmanı uygulanmalıdır. 

Peyzaj Türleri Nelerdir?

Peyzaj türleri aşağıdaki gibidir:

  • Doğal Peyzaj,
  • Kırsal Peyzaj,
  • Kültürel Peyzaj,
  • Endüstri Peyzajı,
  • Kentsel Peyzaj,
  • Orman Peyzajı,
  • Yol Peyzajı ve 
  • Turistik Peyzaj. 

Peyzaj Unsurları Nelerdir?

Peyzaj unsurları ise şu şekildedir:

  • Bitkiler,
  • Ağaçlar,
  • Ormanlar,
  • Yer altı doğal kaynakları,
  • Ovalar,
  • Vadiler,
  • Dağlar,
  • Deniz, göl ve akarsular,
  • Tüm insan yapımı inşalar (yol, köprü, bina, baraj vb.)

Peyzaj Yapısı Nedir?

Peyzaj yapısı, kültürel ve kendiliğinden oluşan (doğal) çevrenin yapay çevre ile birleşiminden oluşmaktadır. Peyzaj içerisinde bulunan tüm canlılar (bitki, çiçek vb.), materyaller ve arazi alanlarının bir arada bulunması ile peyzaj aranjmanı meydana gelmektedir. Peyzaj yapısını etkileyen faktörler arasında iklim şartları ve yerleşik düzenin farklılaşması gibi etkenler yer almaktadır.